Kupu Whakataki

Mai i te tau 2001, kua mahi ngātahi Te Tari Arotake Mātauranga me Te Rūnanga Nui o Ngā Kura Kaupapa Māori o Aotearoa ki te whakawhanake me te aroturuki i tētahi tino rārangi tikanga e pā ana ki te arotake i ngā kura kaupapa Māori o Te Aho Matua.

He manawanui tō Te Rūnanga Nui o Ngā Kura Kaupapa Māori o Aotearoa me te Tari Arotake Mātauranga ki te āta whakarite i te whai pānga o te rārangi tikanga ki ngā mātāpono o Te Aho Matua, me ngā whakaritenga aromātai whānui a te Tari Arotake Mātauranga. E rima ngā mātāpono kei te pūtake o taua rārangi tikanga:

  • Ko ngā arotake o waho ka hāngai ki te arotake o roto i te kura
  • Ko te whakawhiti kōrero kei te pūtake o te tukanga arotake
  • Ka ahu mai te paearu aromātai i ngā mātāpono o Te Aho Matua
  • He māramatanga ki te whai pānga o te reo Māori (i te kura) i roto i te horopaki o ngā mahi a te Māori ki te whakahaumanu me te whakatupu ake anō hoki i te reo Māori
  • He māramatanga ki te kōkiritanga o te tukanga whakawhanake marautanga mā ngā mahi i ngā kura kaupapa Māori ki te whakatū anō i te mātauranga Māori me ngā tikanga Māori.

Ahakoa ka noho tonu aua mātāpono e rima hei pou here i te rārangi tikanga, kua whakarerekēhia te kiko kia hāngai ai ki ngā tūmomo aronga aromātai, ā, hei āta whakarite hoki i te hāngai tōtika anō hoki o te rārangi tikanga ki ngā hiahia o ngā kura kaupapa Māori o Te Aho Matua.

I roto i ngā tau 12 kua pahure ake nei, kua huihui tahi Te Rūnanga Nui o Ngā Kura Kaupapa Māori o Aotearoa me te Tari Arotake Mātauranga i ia te wā, ki te whakawhiti whakaaro me te whakamahine anō hoki i te rārangi tikanga. I te tau 2006, i āta arotakengia ai te rārangi tikanga, ā, i whakatikaina kia pai ake ai, kia whai kawenga ake ai hoki. He tukanga ngātahi taua arotake, ā, nā tēnei i whanake ai te rārangi tikanga, ki te taha tonu o ngā rārangi tikanga arotake a te Tari Arotake Mātauranga mō ngā kura auraki.

I ahu mai tēnei whakaputanga o te tau 2014, nā te mahi ngātahi anō a Te Rūnanga Nui o Ngā Kura Kaupapa Māori o Aotearoa me te Tari Arotake Mātauranga. He rārangi tikanga pakari te hua e whakatutuki ana i ngā hiahia o ngā tāngata katoa e whai pānga ana ki tēnei kaupapa. Kua rumakina te rārangi tikanga ki Te Aho Matua, ā, he anga arotake tēnei ka whai pānga anō hoki ki te huringa arotake ā-kōeke a te Tari Arotake Mātauranga.

Wehe ana mātou i te rekareka ki te whakaputa i tēnei rārangi tikanga hou, ā, ko te tūmanako, ka whai hua tēnei hei tino tukanga aromātai mā ngā kura kaupapa Māori o Te Aho Matua.

Te Tari Arotake Mātauranga Te Rūnanga Nui o Ngā Kura Kaupapa Māori o Aotearoa